Posted by: krupaewka | พฤษภาคม 20, 2012

มรดกวัฒนธรรมผ้าทอไทลื้อ

ชื่อเรื่อง : มรดกวัฒนธรรมผ้าทอไทลื้อ
ชื่อผู้แต่ง : ทรงศักดิ์ ปรางค์วัฒนากุล
ผู้จัดพิมพ์ : ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลับเชียงใหม่
ปีที่พิมพ์ : 2551
จำนวนหน้า : 150 หน้า
เลขเรียกหนังสือ : ISBN 978-974-13-1373-0
ไทลื้อในจังหวัดน่าน หลักแหล่งที่กลุ่มชนชาวไทลื้ออาศัยอยู่มากในจังหวัดน่าน ได้แก่อำเภอท่าวังผา ปัว เชียงกลาง ทุ่งช้าง และเฉลิมพระเกียรติ ซึ่งได้อพยพจากสิบสองพันนาเข้ามาอยู่ในจังหวัดน่านเมื่อประมาณ 200 ปีที่ผ่านมา
วัฒนธรรมผ้าทอของไทลื้อในจังหวัดน่านอาจแบ่งย่อยได้เป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ้มแรกเป็นกลุ่มอำเภอท่าวังผา ปัว และเชียงกลาง กลุ่มนี้มีลักษณะผ้าทอที่ผสมผสานกับชาวไทยวนในจังหวัดน่าน ลักษณะเด่นคือ การทอเทคนิคมัดหมื่เส้นพุ่ง ที่เรียกว่า มัดก่าน กลุ่มที่สอง คือ กลุ่มอำเภอทุ่งช้างและเฉลิมพระเกียรติ ชาวไทลื้อกลุ่มนี้อพยพมาจากเมืองเงิน แขวงไซยบุรี ประเทศ ส.ป.ป.ลาว ลักษณะผ้าทอของชาวไทยลื้อกลุ่มนี้คล้ายคลึงกับผ้าทอของชาวไทลื้อในเมืองเงิน หรือเรียกว่า แบบเมืองเงิน
ชุดไทลื้อจังหวัดน่าน แบบอำเภอท่าวังผา เชียงกลาง ปัว
ลักษณะเสื้อ เป็นเสื้อปั๊ดแขนยาวเข้ารูปพอดีตัว ตัดเย็บจากผ้าฝ้ายสีคราม ไม่มีการปักตกแต่ง
ลักษณะผ้าซิ่น มี 2 โครงสร้างตามแบบมาตรฐานของผ้าซิ่นจังหวัดน่าน คือ ซิ่นป้อง และซิ่นม่าน เป็นซิ่นเย็บ 2 ตะเข็บ ตัวซิ่นและตีนซิ่นทอต่อเนื่อง ต่อหัวซิ่นด้วยผ้าแดง เส้นยืนเป็นฝ้าย เส้นพุ่งเป็นฝ้ายหรือไหม ลักษณะเด่นคือ ตัวซิ่นเป็นลายมัดก่านทอสลับเทคนิคขิด หรือเป็นลายมัดก่านทั้งผืน
ชุดไทลื้อจังหวัดน่าน แบบอำเภอทุ่งช้างและอำเภอเฉลิมพระเกียรติ

ลักษณะเสื้อ เป็นแขนยาวสีดำ หรือครามเข้ม อาจตัดเย็บผ้าฝ้ายทอมือหรือผ้าทอจากโรงงาน ตัวเสื้อค่อนข้างยาวกว่าเสื้อปั๊ดของผู้หญิงไทลื้อในท้องถิ่นอื่น สาบเสื้อนิยมแต่งด้วยแถบผ้าลายจกขนาดเล็ก เวลาสวมจะปล่อยสาบเสื้อให้อยู่ในแนวตรง ไม่ป้ายไปด้านข้าง ตรงส่วนเอวมีการตกแต่งด้วยการห้อยแถบผ้าสีต่าง ๆ ทั้งสองข้าง หรือใช้แถบเงินที่เรียกว่า สร้อยดอกปีด และสร้อยเงินที่เรียกว่า สร้อยสายดาว ตกแต่งเสื้อที่ใส่ ในหน้าหนาวจะจะมีผ้าสีแดงซับในที่เรียกว่า เสื้อก๊บหลองแดง

ลักษณะผ้าซิ่น ตัวซิ่นและตีนซิ่นทอต่อเนื่อง ตีนซิ่นมี 2 สี คือสีดำและสแดง เรียกว่า ตีนดำและเล็บแดง ท้องซิ่นมีลายริ้วขนาดกว้าง เริ่มจากส่วนบนเป็นพื้นดำ ต่อด้วยลายริ้วสลับสีดำแดง ลางผืนมีลายขิดสีเหลืองขนาดเล็กสลับ มีลายตกแต่งกลางตัวซิ่นด้วยฝ้ายหรือไหมสีเหลือง สาวโสดจะมีลายจกกลางตัวซิ่นสีเหลือขนาดใหญ่ และมีลายจกตกแต่งตรงขอบล่างสุดขอตีนซิ่น

ผู้เขียนสาระสังเขป : กัลยาณี

Advertisements

Responses

  1. Hi, this is a comment.
    To delete a comment, just log in, and view the posts’ comments, there you will have the option to edit or delete them.

  2. มาเยี่ยมชมนะคะเรื่องผ้าทอไทลื้อ มีความเป็นเอกลักษณ์ที่ชัดเจน น่าสนใจมากนะคะ


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

หมวดหมู่

%d bloggers like this: