Posted by: krupaewka | พฤษภาคม 24, 2012

วัฒนธรรมการใช้ผ้า ในวิถีชีวิตแบบไทย

ชื่อเรื่อง :         วัฒนธรรมการใช้ผ้า  ในวิถีชีวิตแบบไทย

ชื่อผู้แต่ง :       วิสุตา  สาณะเสน

ผู้จัดพิมพ์ :      พิพิธภัณฑ์บ้านคำอูน

ปีที่พิมพ์ :        2545

จำนวนหน้า :    150  หน้า

เลขเรียกหนังสือ :        ISBN 000-00000-0-0

ผ้าทอลายน้ำไหล  เป็นผื้อพื้นบ้านของกลุ่มล้านนาตะวันออก  เป็นศิลปะที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวลวดลายเหมือนสายน้ำไหลอยู่ในลายผ้า พัฒนามาจากลายผ้าของชาวลื้อ  เช่นภาพจิตรกรรมในฝาผนังวิหารวัดภูมินทร์เป็นฝีมือช่างสกุลลื้อ  มีรูปผู้หญิงและลวดลายผ้าซิ่นของผู้หญิงลื้อ

ในสมัยแรกการทอลายน้ำไหลนิยมใช้ไหมเงินและไหมคำทอคั่นลายผ้าตรงส่วนที่เป็นรอยหยักของกระแสน้ำ  จากนั้นก็ใส่ลายมุกรูปสัตว์แทรกไว้อีกเพื่อที่จะแสดงว่าผู้ที่คิดลายน้ำไหลไม่ได้หยิบแบบชาวลื้อมาทั้งดุ้นเหมือนการลอกแบบทอผ้าในสมัยนี้

ลักษณะเฉพาะของผ้าลายน้ำไหล  คือ  กรรมวิธีในการสอดสีเส้นด้ายให้มีลายน้ำไหลในผืนผ้า  ผ้าทอหรือช่างทอจะต้องมีความชำนาญในการสร้างแบบในขณะที่ทอ  เมื่อถึงที่คั่นลายจะหยิบด้ายสีต่าง ๆ ที่ใช้เป็นลายซึ่งวัดขนาดไว้แล้ว  นำด้ายสีสอดลงไปในด้ายยืน  จากนั้นใช้มือจับฟืม (ฟันหวี)  กระแทกเส้นด้ายที่สอดสีที่มีความยาวต่างกันในแถวที่ 2-3-4-5  และต่อไปตามความกว้างของผ้า    หากผู้ทอไม่ชำนาญหรือจำลายผ้าไม่ได้  สายน้ำไหลในลายผ้าอาจไม่ตรงกัน  ปัจจุบันมีการทอด้วยผ้าฝ้ายและด้ายใยสังเคราะห์บางส่วน  การทออาจทอทั้งผืนหรือทอเฉพาะที่เชิง

ผ้าทอลายน้ำไหลจะเรียกชื่อเรียกกันตามลักษณะการทอ  เช่นลายยาวและเป็นคลื่นเหมือนบันได เหมือนสายน้ำไหล เรียกว่า ลายน้ำไหล (แบบดั้งเดิม)  หรือลายหยักของน้ำคล้ายจรวดพุ่ง  เรียกว่าลายจรวด  ลายน้ำไหลมาต่อกันมีช่องว่างตรงกลางเติมเส้นลายขอเล็ก ๆ แยกออกรอบตัวมองดูคล้ายดอกไม้ หรือแมงมุม เรียกลายดอกไม้ หรือลายแมงมุม  เป็นต้น

กัลยาณี  ผู้เขียนสาระสังเขป

Advertisements

Responses

  1. ดีครับควรอนุรักษ์ไว้ครับ


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

w

Connecting to %s

หมวดหมู่

%d bloggers like this: